Het is algemeen bekend dat het stroomnet in Nederland overbelast raakt. Om de gevolgen van deze netcongestie te mitigeren en de uitbreiding van het elektriciteitsnet te versnellen, heeft de regering deze zomer bij wijze van Rijksbesluiten (Stb. 2026, nrs. 211 en 212) procedurele versnellingen voor elektriciteitsprojecten ingevoerd. Dit kan grote gevolgen hebben voor uw leefomgeving.
Bij Rijksbesluit van 9 juli 2026 is gedicteerd dat de procedurele versnellingen in werking treden per 1 oktober 2026. Gelet op de ernst van netcongestie is besloten af te wijken van de vaste ‘verandermomenten’ van regelgeving (normaliter 1 juli of 1 januari).
Bij het tweede Rijksbesluit van 9 juli 2026 is het ‘Besluit procedurele versnellingen elektriciteitsprojecten’ ingevoerd. Onder het Omgevingsbesluit, meer in het bijzonder artikel 10.26g, worden elektriciteitsprojecten aangewezen als projecten waarvan de versnelde uitvoering noodzakelijk is vanwege zwaarwegende maatschappelijke belangen, ingevolge artikel 16.87a van de Omgevingswet.
Dergelijke elektriciteitsprojecten omvatten de aanleg, de uitbreiding, het onderhoud of de aanpassing van een transmissie- of distributiesysteem voor elektriciteit met een spanningsniveau van 21 kV of meer. Grofweg zijn er drie soorten projecten waar het om gaat: 1) 220 kV/380 kV-verbindingen en hoogspanningsstations; 2) 110 kV/150 kV-verbindingen en hoogspanningsstations; 3) 21/25 kV/50 kV-verbindingen en verdeelstations. Daarnaast zijn de versnellingsbepalingen van toepassing op zowel bovengrondse als ondergrondse projecten.
Vanwege de aanwijzing van deze elektriciteitsprojecten in het Rijksbesluit, zijn er juridische versnellingsbepalingen van kracht voor besluiten inhoudende het wijzingen van het Omgevingsplan of verlenen van Omgevingsvergunningen. Hierdoor kunnen TenneT, en regionale beheerders zoals Enexis, Lainder of Stedin, hun projecten sneller doorvoeren. Het versnellingseffect van deze Rijksbesluiten betreft met name de energieprojecten waarvoor een gemeente het bevoegd gezag is. Beroepsmogelijkheden voor burgers worden juridisch stevig ingeperkt.
Elektriciteitsbeheerders zetten al vergunningvrije transformatorhuisjes in uw fysieke leefomgeving. Vanaf vandaag, 1 oktober 2026, kunnen deze netbeheerders grootschalige transmissie- en distributiesystemen er juridisch versneld doorheen drukken. Naar schatting van de Regering gaat het om minstens 335 grootschalige projecten.
Is er een elektriciteitsproject in uw nabijheid geprojecteerd? Gaat TenneT een spanningsstation aanpassen met een nieuwe geluidsproducerende compensatiespoel of komen er hoogspanningsmasten in uw achtertuin? U kunt ons vrijblijvend benaderen. Wij verlenen strategisch juridisch advies aan onze cliënten en procederen voor uw belangen bij de Raad van State.